Άρθρα

Παιδική Παχυσαρκία

Κατηγορία: Παχυσαρκία
Δημοσιεύτηκε στις Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014 08:40
Γράφτηκε από τον/την Super User
Εμφανίσεις: 1886

Η παχυσαρκία είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας. Στην Αμερική έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας. Το ποσοστό των παχύσαρκων υπολογίζεται ότι ανέρχεται σε 33%.

Η παχυσαρκία ευθύνεται για αυξημένη νοσηρότητα και ανικανότητα όσο και για τον θάνατο περίπου 300.000 θανάτων κάθε χρόνο. Η παιδική παχυσαρκία έχει αυξηθεί από το 1976 κατά 50%.Στη χώρα μας το ποσοστό της παχυσαρκίας στα παιδιά φθάνει το 40% με αποτέλεσμα τα ελληνόπουλα να είναι τα πιο παχύσαρκα άτομα στην Ευρώπη.

Περίπου 80% των παχύσαρκων εφήβων υπολογίζεται ότι θα γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες. Όσον αφορά τα αποτελέσματα της προσπάθειας απώλειας βάρους στην ενήλικο ζωή αυτά είναι απογοητευτικά. Λιγότερο από 5% των ενηλίκων που θα χάσουν βάρος είναι ικανοί να κρατήσουν το απολεσθέν βάρος 5 χρόνια μετά την δίαιτα, ενώ το 62% θα ξαναποκτήσει όλο το βάρος. Γι αυτό σημαντικό ρόλο παίζει να έχουμε σωστό βάρος κατά τη παιδική και εφηβική ηλικία.

Επαρκής ορισμός της παιδικής παχυσαρκίας δεν έχει καθορισθεί. Έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορες μέθοδοι για τον καθορισμό του βαθμού παχυσαρκίας καθώς και για την αναλογία και κατανομή του λίπους (όπως ο ΔΜΣ, η μέτρηση των δερματικών πτυχών κ.ά).

Σύμφωνα με τα Εθνικά Πρότυπα Ανάπτυξης, στα παιδιά η παχυσαρκία καθορίζεται από τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) μεγαλύτερο από 23 ενώ στους ενήλικες μεγαλύτερο από 25. Ο ΔΜΣ καθορίζει τον βαθμό παχυσαρκίας διαιρώντας το βάρος του ατόμου δια το τετράγωνο του αναστήματος μετρημένο σε μέτρα (βάρος/υψος)

Το Εθνικό Κέντρο Στατιστικής Υγείας της Αμερικής (National Center for Health Statistics) έχει ορίσει σαν παχυσαρκία τη σχέση βάρους προς ύψος να βρίσκεται πάνω από την 90η εκατοστιαία θέση στους χάρτες ανάπτυξης και σαν κακοήθη παχυσαρκία όταν η σχέση αυτή βρίσκεται πάνω από την 95η θέση.

Αίτια παχυσαρκίας

Η παχυσαρκία είναι μία νόσος που οφείλεται σε μια ποικιλία παραγόντων όπως γενετικούς, δημογραφικούς, κοινωνικοοικονομικούς, ψυχολογικούς κ.ά. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και διατροφής είναι κυρίως υπεύθυνος για το πρόβλημα αλλά σημαντικό ρόλο παίζει και η κληρονομικότητα. Το παιδί όπως και ο ενήλικας παχαίνει όταν τρώει περισσότερο από αυτά που ξοδεύει.

Σχεδόν όλη η ενέργεια που προκύπτει από την καύση της τροφής καταναλώνεται ως γνωστό για το βασικό μεταβολισμό, τη σωματική δραστηριότητα, τη θερμογένεση, και την ανάπτυξη. Όταν προσλαμβάνεται περισσότερη ενέργεια από την απαιτούμενη τότε αυτή μετατρέπεται σε λίπος με συνέπεια εμφάνιση παχυσαρκίας.

   Οι γονείς παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατροφή του παιδιού τους. Είτε από αδιαφορία είτε από υπερβολική υπερπροστασία ευθύνονται για την αύξηση βάρους των παιδιών τους. Στατιστικά τα βρέφη που σιτίζονται με μπιμπερό είναι πιο παχύσαρκα απ’αυτά που θηλάζουν καθώς και παιδιά με ψυχολογικά προβλήματα που προέρχονται από καταστάσεις μέσα στην οικογένεια όπως διαζύγιο, θάνατος κάποιου γονέα, γέννηση μικρότερου αδελφού κ.ά ζυγίζουν περισσότερο κι αυτό, διότι τρωνε πιο πολύ από τις ανάγκες τους.

Σπανιότερα τα αίτια είναι οργανικά και υπολογίζονται περίπου 2-3%. Αυτά είναι : Γενετικά σύνδρομα που συνοδεύονται από παχυσαρκία και πνευματική καθυστέρηση (σ. Prader- Willi, σ. Laurence-Moon-Biedl, ψευδουποπαρα- θυρεοειδισμός), ιατρογενή αίτια όπως λήψη κορτιζόνης για θεραπεία , ενδοκρινολογικά αίτια που συνήθως συνοδεύονται από κοντό ανάστημα ή προβλήματα ανάπτυξης της εφηβείας( όπως το σύνδρομο Cushing, ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης, υποθυρεοειδισμός, κ.ά.). Σ΄αυτή την περίπτωση το παιδί πρέπει να εξετασθεί από ενδοκρινολόγο .

Κίνδυνοι από τη παιδική παχυσαρκία

Οι άμεσοι κίνδυνοι είναι σπάνιοι. Η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αυξημένη χοληστερίνη και τα προβλήματα από καρδιά και αγγεία που είναι συχνά επακόλουθα παχυσαρκίας στους ενήλικες είναι σπάνια στα παιδιά . Ο έμμεσος κίνδυνος στα παιδιά είναι να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες με τα παραπάνω επακόλουθα.

Η κρίσιμη ηλικία είναι μετά τα 6 χρόνια τότε που έχουμε την απότομη αύξηση του λιπώδους ιστού και είναι γνωστό ότι μετά την ηλικία των 7 χρόνων τα παιδιά που είναι παχύσαρκα, στο 40% περίπου θα παραμείνουν παχύσαρκοι ενήλικες.

Αντιμετώπιση

Οι αυστηρές δίαιτες κάτω από την ηλικία των 6 χρονών είναι καλό να αποφεύγονται. Όμως πρέπει να ελέγχεται η διατροφή του παιδιού ώστε να μην τρωει υπερβολικά και να αποφεύγονται οι πολύ λιπαρές τροφές και τα πολλά γλυκά.

Μετά την ηλικία των 6 χρονών συστήνεται η ελάττωση της τροφής σε συνδυασμό με την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Απαγορεύονται αυστηρές ή μη ισορροπημένες δίαιτες διότι μπορούν να εμποδίσουν την ανάπτυξη σε ύψος του παιδιού.

Πρακτικές συμβουλές που πρέπει να έχουν υπόψιν τους οι γονείς:

Ένα καλό πρωινό είναι απαραίτητο για τα παιδιά και θα πρέπει να περιέχει γάλα και δημητριακά. Στο σχολείο μαζί του μπορεί να έχει ένα φρούτο, πλούσιο σε φυτικές ίνες και φρουκτόζη όπως μπανάνα, μήλο παρά να τρωει σοκολάτες σάντουιτς ή τυρόπιτες. Τα δυο κύρια γεύματα (μεσημέρι, βράδυ) πρέπει να περιέχουν τροφές που χορταίνουν όπως κρέας, ζυμαρικά χωρίς πολλά λιπαρά(κρέμες γάλακτος ,πολύ βούτυρο), όσπρια, λαδερά λαχανικά χωρίς πολύ λάδι, σαλάτες. Το ψωμί συστήνεται σε μικρές ποσότητες (3-4 φέτες την ημέρα)Το καλύτερο « αναψυκτικό>> είναι το νερό !! Γενικά τα αναψυκτικά ευνοούν την εναπόθεση λίπους. Απαγορευμένες τροφές όπως τα γαριδάκια, πίτσες τσιπς και άλλα σνακ επιτρέπονται κατ’ εξαίρεση μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις όπως γενέθλια, πάρτι, ώστε να μην αισθάνεται άσχημα το παιδί.

Παράλληλα με την προσεκτική διατροφή του συστήνεται η αύξηση της σωματικής του δραστηριότητας. Η γυμναστική και τα διάφορα σπορ βοηθούν να αυξηθούν οι καύσεις αφενός και αφ΄ετέρου το παιδί δεν σκέφτεται το φαγητό.

Βασικό είναι να αποφεύγεται η τηλεόραση διότι το παιδί δεν κινείται   και τσιμπολογάει συνεχώς ασυναισθητα. Σε έγκυρη επιστημονική μελέτη βρέθηκε ότι το βάρος αυξάνεται ανάλογα με τις ώρες παρακολούθησης τηλεόρασης.    

Όμως οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι τίποτα δεν κατορθώνεται με πίεση. Πρέπει το παιδί μόνο του από συζητήσεις να καταλάβει και να το θέλει, ειδάλλως το αποτέλεσμα είναι αρνητικό και αντιδραστικό.  

 Μπουγουλιά Μαρία
Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος
ΚΑΛΑΜΑΡΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ